Teatr przeżywa boom podczas wojny!

Z tekstu kultury sieciowej opublikowanego na platformie Liroom od 15 czerwca 2024 wyłania się spójna narracja o współczesnym ukraińskim teatrze, który w warunkach wojny przeżywa intensywną transformację. Materiał dotyczący Małego Teatru (Малий драматичний театр) ukazuje, jak instytucje kultury adaptują się do nowych realiów, redefiniując swoją misję, repertuar i relacje z publicznością.

Centralną postacią jest Dmytro Weselski (Дмитро Весельський), który opisuje obecną sytuację słowami: „Театр зараз переживає історичний період — театральний бум” (Teatr przeżywa teraz okres historyczny — teatralny boom). To wskazuje na bezprecedensowy wzrost zainteresowania ukraińską kulturą w czasie wojny.

W tekście pojawia się refleksja nad zmianą repertuaru po pełnoskalowej inwazji. Teatr, który przed lutym 2022 roku przygotowywał premierę spektaklu „Зальот” („Zalot”), po przerwie wznowił działalność, prezentując przedstawienie w Stuttgarcie, a następnie powrócił do Kijowa. Obecnie tworzy 3–5 premier rocznie, utrzymując repertuar liczący 12–14 spektakli. Weselski podkreśla, że: „репертуар став гострішим” (repertuar stał się ostrzejszy), co odzwierciedla emocjonalną intensywność czasu wojny.

Szczególne miejsce zajmuje projekt „Teatr w kontekście” („Театр у контексті”), zapoczątkowany w 2019 roku. Jego celem jest pogłębienie odbioru poprzez wykłady poprzedzające spektakle. Zespół podkreśla: „контекст важливий” (kontekst jest ważny), a hasło projektu brzmi: „знати більше, розуміти краще, відчувати глибше” (wiedzieć więcej, rozumieć lepiej, czuć głębiej).

Tekst kultury sieciowej dokumentuje również festiwale „Клуб Києва” („Klub Kijowa”) i „Київ Клас” („Kijów Klas”), poświęcone muzyce, literaturze, filmowi, sztukom wizualnym i historii miasta. Te wydarzenia ukazują teatr jako przestrzeń interdyscyplinarną, w której spotykają się różne formy ekspresji artystycznej, a także jako miejsce odbudowy i wzmacniania lokalnej tożsamości kulturowej.

W jednym z najbardziej wymownych fragmentów Weselski stwierdza: „інтерес глядачів до українського театру вищий, ніж будь-коли” (zainteresowanie widzów ukraińskim teatrem jest dziś większe niż kiedykolwiek). To świadectwo rosnącej roli instytucji kultury w czasie wojny.

Tekst kultury sieciowej pokazuje, że ukraiński teatr — reprezentowany przez Mały Teatr i jego twórców — stał się jednym z obszarów kulturowej odporności. Wojna doprowadziła do zaostrzenia repertuaru, wzmocnienia funkcji edukacyjnych, pogłębienia relacji z publicznością oraz rozwoju interdyscyplinarnych formatów, takich jak „Teatr w kontekście”. Współczesna kultura ukraińska wzbogaciła się o nowe modele pracy artystycznej, nowe strategie komunikacji i nowe sposoby interpretowania rzeczywistości. Teatr stał się przestrzenią, w której sztuka nie tylko przetrwała, lecz także zyskała nową intensywność i znaczenie. © Yana Hladyr 2026