Film Ołeha Sencowa „Real”

Ten tekst kultury sieciowej od 23 października 2024 roku poświęcony filmowi „Реал” (укр. Реал) Ołeha Sencowa (укр. Олег Сенцов) przedstawia go jako jedno z najbardziej bezpośrednich, nieprzetworzonych świadectw pełnoskalowej wojny w ukraińskiej kinematografii. W kolejnych kadrach pojawiają się obrazy żołnierzy w okopach, fragmenty komunikacji frontowej, krótkie opisy sytuacji bojowych oraz refleksje o tym, jak powstał materiał filmowy. Tekst podkreśla, że Sencow nakręcił film na kamerę GoPro, dokumentując realne działania swojej jednostki latem 2023 roku, w tym momenty, gdy kończyła się amunicja, gdy rosyjski pocisk trafił w ich BWP, oraz gdy konieczna była ewakuacja rannych. Wskazuje się również, że reżyser początkowo chciał usunąć nagranie, lecz ostatecznie uznał, że te półtorej godziny stanowią unikatowy dokument tego, jak naprawdę wygląda wojna, bez inscenizacji, bez estetyzacji, bez dramaturgicznych konstrukcji.

W analizowanych slajdach Liroom akcentuje, że „Реал” jest filmem o chaosie, o nieustannej improwizacji, o bliskości śmierci, która staje się codziennością. Podkreśla się, że ukraińska dokumentalistyka czasu inwazji często opowiada o wojnie, ale rzadko pokazuje same walki — z powodów zarówno obiektywnych (bezpieczeństwo, tajemnica wojskowa), jak i subiektywnych (etyka, trauma). „Реал” przełamuje tę barierę: pokazuje same działania bojowe, zarejestrowane z perspektywy uczestnika, a nie obserwatora. Dzięki temu film staje się nie tylko dokumentem, lecz także świadectwem, w którym kamera nie służy narracji, lecz przetrwaniu pamięci.

Tekst kultury sieciowej przedstawia również kontekst recepcji filmu: światową premierę na festiwalu w Karlowych Warach, ukraiński pokaz na Kyiv Critics’ Week, obecność Sencowa i jego współtowarzyszy na premierze. W ten sposób Liroom buduje obraz filmu jako wydarzenia kulturowego, które przekracza ramy kina i staje się częścią zbiorowego doświadczenia wojny. „Реал” zostaje opisany jako „świeży oddech” w ukraińskiej dokumentalistyce — nie dlatego, że jest formalnie nowatorski, lecz dlatego, że przynosi prawdę, której nie da się zastąpić żadną rekonstrukcją.

W całości tekst ten ukazuje „Реал” jako film, który redefiniuje granice ukraińskiego kina wojennego: nie opowiada o wojnie, lecz ją pokazuje, nie analizuje jej, lecz w niej uczestniczy, nie tworzy metafor, lecz utrwala rzeczywistość, w której każdy kadr może być ostatnim. Dzięki temu staje się jednym z najważniejszych dokumentów kultury czasu wojny — surowym, bezpośrednim i absolutnie niepodrabialnym. © Yana Hladyr 2026