Art‑refleksja «Po Rubikonie» w Kijowie

Ten tekst kultury sieciowej przedstawia tę samą artystyczną refleksję, która wcześniej odbyła się we Lwowie — jest to kontynuacja tego samego projektu, przeniesiona teraz do Kijowa. Materiał nie ma formy reelzu, lecz statycznego posta: po lewej stronie znajduje się grafika zapowiadająca wydarzenie „Po Rubikonie” (ukr. «Після Рубікону»), natomiast po prawej stronie umieszczony jest komentarz medialny, w którym organizatorzy wyjaśniają sens i przebieg spotkania. („Refleksję artystyczną podejmujemy podczas spotkania „Po Rubikonie”. Wszyscy przekroczyliśmy pewną granicę, która dzieli życie na „przed” i „po”. Tworzymy kronikę odczuć. Zamiast papieru używamy płócien, zamiast długopisów — pędzli. Wspólnym spojrzeniem spróbujemy uchwycić, jak wygląda emocjonalny stan naszego kraju. Zapraszamy do wyrażenia własnych przeżyć oraz wizji przyszłości poprzez sztukę — do namalowania wrażeń związanych z początkiem pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę (każdy z nas ma co wspominać z 24 lutego) oraz do przedstawienia swoich nadziei i lęków dotyczących tego, co nadejdzie. Jest to wizualna forma ekspresji emocji i myśli odnoszących się do aktualnych wydarzeń. Data: 4 kwietnia Godzina: 18:00 Miejsce: Kijów, Centrum Kultury Spaska 13. Nie jest potrzebne żadne doświadczenie w rysunku — wystarczą emocje i gotowość do podzielenia się własnym światem wewnętrznym. Zapewniamy wszystkie materiały plastyczne oraz przerwę kawową. Liczba miejsc jest ograniczona, dlatego prosimy o rejestrację (organizatorzy skontaktują się z uczestnikami). Wydarzenie organizuje Stowarzyszenie „Sztuka” przy wsparciu Przedstawicielstwa Fundacji Friedricha Naumanna na rzecz Wolności w Ukrainie”). Post funkcjonuje jako zapowiedź i jednocześnie jako interpretacja wydarzenia: podkreśla przekroczenie granicy „przed” i „po”, zaprasza do wizualnej ekspresji emocji związanych z wojną oraz akcentuje wspólnotowy charakter artystycznej refleksji. Nazwa „Po Rubikonie” (ukr. «Після Рубікону») jest metaforą, która bardzo precyzyjnie oddaje sens całego projektu art‑refleksji. Rubikon w tradycji europejskiej oznacza granicę nieodwracalności — moment, po którego przekroczeniu nie ma już powrotu do stanu wcześniejszego. W kontekście ukraińskiego doświadczenia wojny ta metafora staje się wyjątkowo trafna: 24 lutego 2022 roku był właśnie takim Rubikonem, który podzielił życie ludzi na „przed” i „po”, zmieniając ich emocje, relacje, sposób myślenia o przyszłości i o sobie samych. Dlatego projekt nosi tę nazwę: uczestnicy spotkania pracują nie tylko z materiałami artystycznymi, lecz przede wszystkim z własną pamięcią i doświadczeniem przekroczenia tej granicy. Sztuka staje się narzędziem, które pozwala zobaczyć i nazwać to, co wydarzyło się „po Rubikonie” — w nowej rzeczywistości wojny, straty, niepewności i jednocześnie niezwykłej odporności. W tym sensie tytuł nie jest dekoracją, lecz rdzeniem całej koncepcji: podkreśla, że art‑refleksja dotyczy życia po traumatycznym przełomie, którego nie da się cofnąć, ale który można przepracować poprzez wspólne tworzenie i wizualne wyrażanie emocji.

Wizualny kadr przedstawia kompozycję zbudowaną z sześciu podświetlonych segmentów, ujętych w neonową ramę, które razem tworzą symboliczną strukturę odnoszącą się do doświadczenia wojny i przekroczenia granicy „przed” i „po”. W górnym rzędzie znajdują się pionowo ustawione pociski — ich regularny układ i zimny metaliczny połysk nadają obrazowi charakter militarnej obecności, która jest jednocześnie uporządkowana i nieludzka. Środkowy rząd zawiera pękniętą powierzchnię z jasną, niemal świetlistą szczeliną, w której umieszczono dwie postaci: jedna z nich ma formę szkieletu, druga stoi wyprostowana. Ten kontrast życia i śmierci, materii i pustki, wskazuje na egzystencjalny wymiar wojny, w której człowiek znajduje się na granicy własnej fizycznej i psychicznej wytrzymałości. Dolny rząd przedstawia fragment zniszczonej rzeźby oraz obiekt przypominający butelkę lub pojemnik — elementy te mogą symbolizować zarówno ruinę kultury, jak i codzienność wojny, w której przedmioty tracą swoje pierwotne znaczenie i stają się świadectwami destrukcji. W ten sposób kadr wizualnie ucieleśnia ideę „Po Rubikonie”: przekroczenia granicy, po której świat nie jest już taki sam. To obraz, który nie tylko ilustruje temat wydarzenia, lecz także sam w sobie stanowi refleksję nad wojną jako doświadczeniem totalnym — dotykającym ciała, pamięci, kultury i materii.© Yana Hladyr 2026