Wystawa Vlada Kryszowskiego: sztuka w cieniu wojny

Ten tekst kultury sieciowej zapowiada wystawę Vlada Kryshovsky’ego, którego twórczość jest o charakterze ekspresyjno‑symbolicznym, operująca gestem, deformacją i mroczną metaforyką, bliska malarstwu, lecz przekraczająca jego tradycyjne granice. Ona stanowi jedno z najbardziej charakterystycznych świadectw pierwszych miesięcy pełnoskalowej wojny. („Wystawa @vlad.kryshovsky w galerii @white_world_gallery”.) Prace prezentowane na wystawie nie są klasycznymi obrazami w tradycyjnym sensie — to raczej hybrydy malarsko‑rysunkowe, w których gest, faktura, ślad narzędzia i fragmentaryczna narracja tworzą wizualny dziennik stanu psychicznego artysty. Ich mroczność nie wynika z estetycznej decyzji, lecz z kontekstu powstania: jesień 2022 roku, czas intensywnego napięcia, strachu, destabilizacji i niepewności, kiedy wojna była nie tylko wydarzeniem zewnętrznym, lecz wszechobecną atmosferą.

W pracy z centralną postacią szkieletyczną otoczoną chaotycznymi znakami konfliktogenność ujawnia się poprzez połączenie symboliki śmierci, zagrożenia i religijnego napięcia. Figura trzymająca obiekt przypominający pochodnię lub broń znajduje się w centrum okręgu, który może być zarówno aureolą, jak i celownikiem. Otaczające ją znaki — gwiazdy, zygzaki, ciemne plamy — tworzą wizualny ekwiwalent eksplozji, alarmu, detonacji. To obraz człowieka wciągniętego w wir przemocy, w którym sacrum i destrukcja nakładają się na siebie.

W pracy z zdeformowaną postacią o wydłużonych kończynach konfliktogenność wynika z ekspresyjnej deformacji ciała. Figura wygląda jak ktoś, kto utracił stabilność, jakby został wyrwany z własnej fizyczności. Nad nią pojawia się kształt przypominający parasol, tarczę lub wybuch — element, który może oznaczać zarówno ochronę, jak i zagrożenie. To wizualizacja stanu psychicznego człowieka żyjącego w warunkach ciągłego napięcia, gdzie ciało reaguje na strach szybciej niż świadomość.

W obrazie z czarnym kotem konfliktogenność przybiera formę intymnej, emocjonalnej notatki. Kot w pozycji obronnej, z wygiętym grzbietem, jest metaforą instynktownej reakcji na zagrożenie. Tekst „Upon my soul I am trippin I just wanna be alone” wzmacnia wrażenie psychicznego przeciążenia, potrzeby izolacji, niemożności poradzenia sobie z nadmiarem bodźców. To zapis stanu, w którym wojna przenika do najbardziej prywatnych sfer życia, niszcząc poczucie bezpieczeństwa.

W pracy z czajnikiem konfliktogenność wynika z połączenia codziennego przedmiotu z elementami grozy. Ciemny, ciężki czajnik staje się obiektem niemal agresywnym, a obecność pająków pod nim sugeruje rozkład, strach, niepokój. To metafora domu, który przestaje być przestrzenią ochronną i staje się miejscem, w którym gromadzi się lęk. Wojna wkracza tu poprzez deformację rzeczy zwyczajnych.

W obrazie o charakterze religijnym, z trzema postaciami otoczonymi aureolami, konfliktogenność ujawnia się poprzez napięcie między sacrum a cierpieniem. Postaci wyglądają jak ikoniczne figury, lecz ich ciała są zdeformowane, ciężkie, przytłoczone. To obraz duchowości w czasie wojny — nie jako pocieszenia, lecz jako świadectwa bólu, straty i bezradności.

W pracy przedstawiającej scenę wewnątrz okręgu, otoczoną owadem i abstrakcyjnymi formami, konfliktogenność wynika z połączenia codzienności z elementami zagrożenia. Owad przypomina drona, pocisk lub zwiastun katastrofy, a scena wewnątrz okręgu wygląda jak wspólnota, która trwa mimo otaczającego chaosu. To metafora społeczeństwa, które próbuje zachować relacje w warunkach nieustannego zagrożenia.

W portrecie postaci otoczonej ornamentami konfliktogenność przybiera formę napięcia między indywidualnością a chaosem. Twarz jest spokojna, lecz otaczają ją znaki przypominające owady, kwiaty, fragmenty natury — elementy, które mogą oznaczać zarówno życie, jak i rozkład. To obraz człowieka, który próbuje zachować tożsamość w świecie, który się rozpada.

Wszystkie te prace łączy wspólna cecha: są wizualnymi zapisami psychicznego stanu pierwszych miesięcy wojny. Kryshovsky nie przedstawia wojny jako wydarzenia militarnego, lecz jako stan egzystencjalny, który deformuje percepcję, emocje i relacje. Jego prace są mroczne, ponieważ powstały w mroku — w czasie, gdy przyszłość niepewna, a teraźniejszość naznaczona strachem. Mroczny charakter tych prac nie jest efektem estetycznej stylizacji, lecz bezpośrednim odzwierciedleniem atmosfery pierwszych miesięcy pełnoskalowej wojny — czasu lęku, destabilizacji i egzystencjalnego napięcia, które przeniknęły proces twórczy jesienią 2022 roku. © Yana Hladyr 2026