Piosenki, w których wojna jest obecna implicytnie

Na pierwszym kadrze tekstu kultury sieciowej (19 sierpnia 2024 r) зображено osobę skaczącą w górę na tle drzew i zachodzącego światła, co nadaje zdjęciu energii i lekkości. Tekst „8 świeżych sierpniowych ukraińskich premier” wskazuje, że jest to wizualne otwarcie całej karuzeli, a podpis redakcji Liroom informuje, że w tym tygodniu zebrano siedem nowych piosenek i jeden mini‑album. Ten kadr nie przedstawia konkretnego wykonawcy ani utworu — pełni funkcję wprowadzającą i sygnalizuje, że redakcja przygotowała przegląd najnowszych sierpniowych premier, które odzwierciedlają aktualny stan ukraińskiej sceny muzycznej.

Na drugim kadrze przedstawiono singiel „Tonka — Dichotomia” („Тонка — Дихотомія”), a zdjęcie ukazuje trójkę wykonawców siedzących i stojących na neutralnym tle. Komentarz Żeni Kudryka (Женя Кудрик) podkreśla, że utwór opiera się na „неймовірні мінорні синти” („niesamowitych minorowych syntezatorach”), które przypominają album „Fossora” Björk, oraz że tekst jest „концентратом болю через неможливість повернутися додому” („koncentratem bólu wynikającego z niemożności powrotu do domu”). To jedno z najbardziej wyrazistych odniesień do doświadczenia wojny — niemożność powrotu do domu staje się tu centralnym motywem emocjonalnym, a muzyka i tekst tworzą wspólną narrację o utracie, tęsknocie i rozdarciu. Kadr przedstawia zespół Tonka jako twórców melancholijnego, emocjonalnego synth‑popu, w którym wojna obecna jest poprzez temat przymusowej nieobecności i bólu.

Na trzecim kadrze przedstawiono EP „Maksym Toszczo — Biżuteria” („Максим Тощо — Біжутерія”), a zdjęcie ukazuje wykonawcę stojącego wśród drzew, z uniesionymi rękami, w świetle zachodzącego słońca. Komentarz Lery Zdanevych (Лєра Зданевич) opisuje utwór jako niezwykle dynamiczny, pełen zmian i warstw: „в ньому чи не кожні 10 секунд щось змінюється” („w nim niemal co 10 sekund coś się zmienia”), a także pełen odniesień i cytatów. Ta zmienność i fragmentaryczność brzmienia odzwierciedla stan emocjonalny społeczeństwa żyjącego w warunkach nieustannego napięcia. Wojna jest tu obecna pośrednio — w strukturze muzyki, która przypomina chaos i nieprzewidywalność codzienności, a jednocześnie w potrzebie twórczego eksperymentu, który pozwala przetwarzać doświadczenia graniczne. Kadr przedstawia artystę jako jednego z najbardziej obiecujących twórców młodego pokolenia, poszukującego nowych form wyrazu.

Na czwartym kadrze przedstawiono singiel „Yuvi — Spraga ne w sprawi” („Yuvi — Спрага не в справі”), a zdjęcie ukazuje wykonawczynię siedzącą na tle czerwonej kurtyny, otoczoną czarnymi, wijącymi się formami przypominającymi macki. Komentarz Mariczki Maksymets (Марічка Максимець) podkreśla, że „млосний речитатив авторки пробирає до сиріт по шкірі” („jej szeptany, niemal recytowany wokal przechodzi po skórze”), a szczerość tekstu zmusza do śledzenia każdego słowa. W czasie wojny szczerość i intymność stają się narzędziem oporu, a uważność wobec tekstu — formą etycznego słuchania. Utwór nie mówi o wojnie wprost, lecz jego emocjonalna intensywność, napięcie i potrzeba skupienia są charakterystyczne dla kultury, która żyje w stanie permanentnego zagrożenia. Kadr przedstawia Yuvi jako artystkę, której twórczość wymaga szczególnej uwagi i której siła tkwi w tekście oraz w emocjonalnej bezpośredniości.

Na piątym kadrze przedstawiono singiel „Vivienne Mort — Iziom” („Vivienne Mort — Ізюм”), a zdjęcie ukazuje stylizowaną sylwetkę osoby oświetloną światłem zza pleców, co tworzy efekt świetlistego konturu i nadaje całości niemal medytacyjny charakter. Komentarz Anastazji Denekh (Анастасія Денеж) brzmi: „Вчора засинала… але цілком могла б робити те саме під цей реліз, якби він тривав не 1:35, а 3:46:43” („Wczoraj zasypiałam… ale mogłabym robić to samo przy tym utworze, gdyby trwał nie 1:35, lecz 3:46:43”). Utwór jest spokojny, kojący, zaskakujący swoją delikatnością i krótką formą. Choć nie ma tu bezpośredniego odniesienia do wojny, potrzeba wyciszenia i muzycznej przestrzeni oddechu jest charakterystyczna dla kultury tworzonej w warunkach długotrwałego napięcia, a Vivienne Mort odpowiada na tę potrzebę subtelną estetyką.

Na szóstym kadrze przedstawiono singiel „BADWOR7H, Bohdan Kuper — Gdzieś w niebie” („BADWOR7H, Богдан Купер — Десь у небі”), a zdjęcie ukazuje dwa portretowe ujęcia wykonawców — jedno w chłodnym, niebieskim świetle, drugie w neutralnym tonie. Komentarz Anastazji Denekh (Анастасія Денеж) brzmi: „Цікава колаба… обидва артисти мають свій стиль… у спільній роботі вони не заважають одне одному, а навпаки” („Ciekawa kolaboracja… obaj artyści mają swój styl… a we wspólnej pracy nie przeszkadzają sobie, lecz przeciwnie”). Utwór łączy dwie wyraziste estetyki w harmonijną całość. Wojna nie pojawia się tu wprost, lecz metafora „nieba” rezonuje z wrażliwością czasu wojny, w którym niebo często staje się przestrzenią pamięci, utraty i tęsknoty, choć kadr nie narzuca jednoznacznej interpretacji.

Na siódmym kadrze przedstawiono singiel „Roma Majk — Za monety” („рома майк — За монети”), a zdjęcie ukazuje wykonawcę siedzącego przy mikrofonie w studiu nagraniowym. Komentarz Żeni Kudryka (Женя Кудрик) brzmi: „Його біти… сповнені енергії класичних олдскульних ритмів… Під цей трек дуже хочеться жити, мріяти, танцювати, посміхатися” („Jego bity… pełne energii klasycznych oldschoolowych rytmów… Przy tym utworze bardzo chce się żyć, marzyć, tańczyć, uśmiechać”). Utwór czerpie z tradycji oldschoolowego hip‑hopu, jest pełen energii i pozytywnego impulsu. W czasie wojny takie utwory pełnią funkcję emocjonalnego wsparcia — pozwalają odzyskać energię, ruch i poczucie życia, nawet jeśli nie odnoszą się do wojny bezpośrednio.

Na ósmym kadrze przedstawiono singiel „Schmalgauzen — Paradżanow‑100” („Schmalgauzen — Параджанов‑100”), a zdjęcie ukazuje pięciu muzyków stojących razem w czarno‑białej estetyce, oświetlonych światłem z góry. Komentarz Ołeny Zakrewskiej (Оля Закревська) brzmi: „Це кавер… де сам Сергій Параджанов співає українську народну пісню… хлопці передали все — інтонацію, мелодію — а також додали… цитати митця… ‘помишуся світу любов’ю’” („To cover… gdzie sam Serhij Paradżanow śpiewa ukraińską pieśń ludową… chłopcy oddali wszystko — intonację, melodię — i dodali cytaty artysty… ‘obdarzę świat miłością’”). Utwór jest reinterpretacją archiwalnego nagrania jednego z najważniejszych twórców ukraińskiej kultury XX wieku. Wojna jest tu obecna poprzez gest powrotu do klasyki, do głosu Paradżanowa, do tradycji i pamięci — w czasie wojny takie gesty stają się formą kulturowej odporności i ochrony dziedzictwa, a jednocześnie sposobem na jego aktualizację. © Yana Hladyr 2026