«My – Jesteśmy!» : Almanach najlepszych ukraińskich filmów krótkometrażowych 2023–2024

Ten tekst kultury sieciowej, to reel prezentujący najlepsze ukraińskie filmy krótkometrażowe z lat 2023–2024. Tekst od medium: „Kontynuujemy wielkie grudniowe zapowiedzi! Centrum Dowżenki wraca do kin z wieloletnią tradycją — almanachem najlepszych ukraińskich filmów krótkometrażowych roku „Ukraińska Nowa Fala”. Tegoroczna selekcja za lata 2023–2024 otrzymała tytuł „My jesteśmy”. Znalazło się w niej osiem filmów różnych rodzajów i gatunków: animacja, dokument, kino fabularne i eksperymentalne, które interpretują współczesność, bliskość, pamięć, miłość i wojnę, a także potwierdzają naszą obecność, naszą sprawczość, nasze „jesteśmy”. 9 grudnia w kinie „Żowteń” odbędzie się pokaz przedpremierowy z udziałem młodych twórców. A już od 11 grudnia filmy wchodzą do dystrybucji w różnych kinach na terenie Ukrainy. Śledźcie zapowiedzi — wkrótce opowiemy więcej. 18:30 — welcome drink i przyjazne spotkanie. 19:30 — pokaz. Po seansie — rozmowa z ekipami filmowymi. Partner informacyjny: Suspilne Kultura„.

Dobór ten jest charakterystyczny dla współczesnej „nowej fali” kina ukraińskiego, w którym większość prac posiada wyraźnie konfliktogenną podstawę — wojna staje się nie tylko tematem, lecz także strukturą emocjonalną i narracyjną. Krótka forma pozwala twórcom uchwycić doświadczenia fragmentaryczne, intymne i trudne do wypowiedzenia w długim metrażu: codzienność pod presją zagrożenia, pamięć, strach, utratę i próby zachowania podmiotowości.

Wśród prezentowanych tytułów znajdują się szczególnie znaczące filmy: „Umarłam w Irpieniu” (Я померла в Ірпені), „Moja poranna rutyna” (Моя ранкова рутина), „Dodatkowe sceny” (Додаткові сцени) oraz „Jagodowe lato” (Чорничне літо). Wszystkie powstały w latach 2023–2024 i wszystkie odnoszą się do pełnoskalowej wojny.

„Umarłam w Irpieniu” (Я померла в Ірпені) to animowane świadectwo pierwszych dni okupacji Irpienia, w którym szkicowa forma oddaje niestabilność pamięci i traumę utraty domu. „Moja poranna rutyna” (Моя ранкова рутина) pokazuje, jak wojna przenika najprostsze rytuały dnia — poranne czynności stają się sposobem na odzyskanie kontroli nad życiem, które nieustannie zakłóca alarm, strach i niepewność. „Dodatkowe sceny” (Додаткові сцени) operują metaforą montażu, ukazując to, co zwykle pozostaje niewidoczne: prywatne pęknięcia, emocjonalne napięcia i doświadczenia, które nie mieszczą się w oficjalnych opowieściach o wojnie. „Jagodowe lato” (Чорничне літо) rekonstruuje wspomnienie ostatniego spokojnego lata, które z perspektywy czasu staje się bolesnym świadectwem utraconego dzieciństwa.

Wszystkie te filmy łączy to, że powstały w czasie wojny i próbują ją przepracować poprzez intymność, pamięć i codzienność. Konfliktogenność nie jest tu jedynie tematem — jest sposobem widzenia i opowiadania. Dzięki temu reel prezentujący te tytuły staje się nie tylko zapowiedzią programu filmowego, lecz także świadectwem tego, jak ukraińskie kino krótkiego metra reaguje na rzeczywistość wojenną i przekształca ją w formę artystycznego świadectwa.

Tytuł „My – Jesteśmy!” ma silny ładunek emocjonalny i symboliczny w kontekście wojny oraz współczesnej kultury ukraińskiej. W warunkach agresji, zagrożenia i ciągłego podważania istnienia Ukrainy jako podmiotu politycznego i kulturowego, samo stwierdzenie „jesteśmy” staje się formą oporu, potwierdzeniem obecności i trwania. To nie jest zwykła deklaracja — to performatywny gest, który oczyszcza poprzez afirmację: mimo przemocy, mimo prób wymazania, mimo strat „my nadal istniejemy, tworzymy, mówimy własnym głosem”.

© Yana Hladyr 2026