Kyryło Budanow

Tekst kultury medialnej składa się z jednego kadru, na którym medium prezentuje pierwotny tekst kultury – portret Kyryła Budanowa autorstwa Jewhenii Gapczynskiej. Towarzyszy mu komentarz redakcyjny: „Ukraińska artystka Jewhenija Gapczynska przedstawiła szefa GUR Kyryła Budanowa wraz z żabą, która mieszka w jego gabinecie. Gapczynska opowiedziała, że portret Budanowa poprosiły ją namalować jej dzieci. Szef wywiadu zareagował na pracę artystki. Ujawnił, że żabę nazwano Petro. Jest ona prawdziwym długowiecznym mieszkańcem gabinetu – ma już 17 lat. Budanow wyraził wdzięczność artystce i jej rodzinie za inspirację”.

Jewhenija Gapczynska jest twórczynią o wyraźnie pozytywnej orientacji estetycznej, określającą siebie mianem „Dostawcy szczęścia nr 1”. Jej twórczość nie obejmuje przedstawień mrocznych czy depresyjnych; dominują w niej wizerunki aniołów, dzieci, zakochanych oraz humorystyczne podpisy. Styl artystki kojarzony jest przede wszystkimz pozytywnością, czułością, dobrocią i estetyką szczęścia. Z tego względu szczególnego znaczenia nabiera jej artystyczna interpretacja wojny oraz wydarzeń, których doświadczyła ona sama i jej rodzina.

Uśmiech Budanowa”, utrwalony na obrazie Gapczynskiej, odnosi się do charakterystycznego, lekko ironicznego, powściągliwego wyrazu twarzy Kyryła Budanowa, szefa ukraińskiego wywiadu wojskowego. Ten specyficzny uśmiech stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów jego publicznego wizerunku i szybko został przekształcony w motyw humoru internetowego (sieciowego). W kulturze sieciowej uśmiech ten zaczął funkcjonować jako symbol pewności, spokoju i kontrolowanej przewagi, często interpretowany jako komunikat: „wszystko jest pod kontrolą, choć nie mogę powiedzieć więcej”. W memach i komentarzach internetowych pojawia się jako znak ukrytej wiedzy, ironicznej przewidywalności lub subtelnego ostrzeżenia.

Prace Jewhenii Gapczynskiej z okresu wojennego, funkcjonujące jako teksty kultury sieciowej w ukraińskich mediach kulturowych,odzwierciedlają proces artystycznego katharsis. Jest to katharsis zarówno osobiste – związane z indywidualnym, twórczym przeżyciem doświadczenia wojny – jak i część szerszego katharsis ukraińskiej sztuki lat 2022–2025. Jej charakterystyczny dziecięcy realizm naiwny ulega transformacji pod wpływem doświadczenia wojny, przekształcając się w wojenny dziecięcy realizm naiwny, który staje się formą artystycznejreakcji na konflikt oraz sposobem jego kulturowego przepracowania.

© Yana Hladyr 2026