Dakh Daughters

Ten tekst kultury sieciowej składa się z karuzeli z jedenastu slajdów (kadrów). Zawiera wspólny komentarz mediów do wszystkich jedenastu slajdów: „Dakh Daughters wydały nowy album „Pandora’s Box”. Nowe wydawnictwo zespołu to muzyczno‑teatralna próba zrozumienia współczesności: wojny, obojętności, straty, miłości i nadziei. W utworach pojawiają się wiersze Franki, Skoworody, Borysa Olijnyka, Ołesia oraz Wiktorii Ameliny. Są tu także refleksje nad aktualnymi wydarzeniami, wielojęzyczność, nagrania live ze spektakli oraz muzyczny gniew, który przemienia się w czułość. W rubryce „Piosenka po piosence” członkinie zespołu opowiadają o każdym utworze z albumu”.

Na kadrze numer 1 zespół Dakh Daughters ogłasza premierę albumu „Pandora’s Box”. Freak‑kabaretowy zespół 25 kwietnia zaprezentował swój nowy album. Do czwartej pełnowymiarowej płyty weszło dziewięć utworów, które artystki określają jako muzyczne proroctwo ilustrujące chaos naszej współczesności.

Na kadrze numer 2 znajduje się opis koncepcji albumu — podkreślono w nim, że utwory odzwierciedlają chaos współczesności, krzyczą i szepczą, nazywają rzeczy po imieniu oraz demaskują winnych, a mimo tego pozostawiają miejsce na nadzieję ukrytą w słowach, muzyce i prawdzie tej kolekcji.

Na kadrze numer  3 znajduje się cytat Solomii Melnyk, w którym artystka wyjaśnia ogólną ideę albumu „Pandora’s Box”. Tekst umieszczono na czerwono‑czarnym tle z efektem podartego papieru. W cytacie mowa o tym, że świat „otworzył puszkę Pandory” — z hukiem, bez pozwolenia i bez wstydu — wypuszczając w rzeczywistość wojnę, stratę, obojętność i bezsens. Mimo tego na samym dnie wciąż pozostaje nadzieja, choć już nadwyrężona. Solomija podkreśla, że zespół zebrał te odłamki doświadczeń — własnych i cudzych — i zamienił je w piosenki.

Na slajdzie numer 4 znajduje się cytat Solomii Melnyk, w którym artystka komentuje utwór „Pandora’s Box”. Podkreśla, że sztuka nie może być apolityczna, zwłaszcza dziś i zwłaszcza w Ukrainie. Piosenka jest ostrą, bezkompromisową reakcją na wydarzenia geopolityczne, takie jak dyktatura, propaganda i złudzenie wolności. Została wykonana w języku angielskim, aby dotrzeć do międzynarodowej publiczności. Slajd utrzymany jest w czerwono‑czarnej tonacji, z teatralnym wizerunkiem wykonawczyni na scenie, co wzmacnia dramatyzm i buntowniczy charakter utworu.

Na kadrze numer  5 opis dotyczy utworu „Apokalipsys” (Апокаліпсис). Solomija Melnyk podkreśla, że apokalipsa to dziś realność, a tekst piosenki opiera się na fragmencie Biblii, w którym „wszystko już dawno zostało powiedziane”. Utwór powstał dla francusko‑ukraińskiego projektu teatralnego „Giganci z gór” (Велетні з гір), dotyczącego przeczucia faszyzmu i degradacji kultury. Mimo ciężkiej tematyki piosenka ma energiczny, „buja­jący” charakter.

Na slajdzie numer 6 zaprezentowano fragment utworu „I’m so small” w wykonaniu Dakh Daughters. Solomija Melnyk komentuje, że to w istocie dokumentalny „sore-fingeret” — emocjonalna muzyczna spowiedź, powstała pod wpływem wydarzeń współczesnych, kiedy „wszystko płonęło”, a człowiek czuł się mały i bezsilny, jakby nie mógł niczego zmienić. Piosenka została skierowana do światowej publiczności, aby pokazać, co naprawdę dzieje się w Ukrainie i jak ważne jest zaangażowanie każdego. Forma muzyczna utworu została dobrana celowo — żartobliwy, wesoły walczyk, który kontrastuje z ciężkim przekazem, czyniąc go bardziej przystępnym i emocjonalnie strawialnym.

Na slajdzie numer 7 zaprezentowano utwór oparty na wierszu Iwana Franki. Solomija Melnyk podkreśla, że jest to tekst, który powinien znać każdy świadomy Ukrainiec. W piosence wykorzystano tylko kilka wersów, lecz pojawiają się one w trzech językach: ukraińskim, angielskim i niemieckim. Zwrot „Łupajcie tę skałę” stał się hasłem ostatnich lat, dlatego zespół postanowił go utrwalić w formie muzycznej. Solomija dodaje, że nawet jeśli „skała” jest twarda — trzeba ją nadal „łupać”, czyli kontynuować walkę.

Na kadrze numer  8  znajduje się opis piosenki „Zamalo liubovi” (Za mało miłości) autorstwa Solomii Melnyk, stworzonej do spektaklu „Giganci z gór”. Melnyk wyjaśnia, że utwór jest wołaniem o konieczność miłości jako warunku życia. Tekst łączy poezję Zo (Natalki Shapoval), fragment ludowy „Rozkopajte, chłopci, hreblju” oraz wersy Borysa Olijnyka o strachu przed śmiercią i jeszcze większym strachu, gdy „nie ma za co umrzeć”. Przesłanie piosenki podkreśla nadzieję, że miłość potrafi przezwyciężyć wszystko.

Na kadrze numer  9 przedstawiona jest piosenka „Povernennia” (Powrót) oparta na wierszu Wiktorii Ameliny „Istorija dlia povernennia”. Natalka Halanewycz podkreśla, że to wyjątkowo ważny utwór o utracie domu i o nadziei na odnalezienie nowego miejsca po tragedii. Wiersz Ameliny opisuje realne, bolesne doświadczenia ludzi zmuszonych do opuszczenia swoich domów. Halanewycz dodaje, że dla niej samej temat jest osobisty — jej rodzice również musieli uciekać z rodzinnego domu. Piosenka powstała w jeden dzień, z poczuciem pilnej potrzeby opowiedzenia o tej stracie, ale także o nadziei.

Na kadrze numer  10 znajduje się opis piosenki „Viina (live)” (Wojna — na żywo) autorstwa Solomii Melnyk, napisanej do spektaklu dokumentalnego „Danse macabre”. Tekst opiera się na wierszu Olesia, stworzonego w kontekście rewolucyjnych wydarzeń początku XX wieku, zwłaszcza roku 1905. Melnyk podkreśla, że mimo historycznego kontekstu wiersz pozostaje aktualny: to apel o przebudzenie świadomości narodowej, sprzeciw wobec niesprawiedliwości oraz ostrzeżenie przed obojętnością i utratą wrażliwości na zło, kiedy staje się ono codziennością.

Kadr 11 zawiera refleksje Solomii Melnyk na temat dwóch piosenek wykonywanych na żywo: „Umri (live)” — utwór zbudowany wyłącznie z elementów folkloru, pełniący funkcję przekleństwa wobec wroga. Występuje po trudnym monologu dokumentalnym jednej z członkiń zespołu, dotyczącym gwałtu dokonanego przez rosyjskiego żołnierza. To emocjonalna reakcja, wyrażona wspólnym wypowiedzeniem tekstu przez artystki. „Kvítka shcho tsvíte (live)” — piosenka oparta na poezji Zo (Natalki Shapoval) oraz reinterpretowanych fragmentach francuskiej poezji XX wieku, przetłumaczonych na język ukraiński. Jej celem było oddanie atmosfery „słodkiego smutku”, niepokoju, a także nadziei i miłości.

W opisie albumu podkreślono, że to nie tylko muzyka, ale także teatralna opowieść o wojnie, stracie i emocjach, które transformują się w życie.

Do niektórych slajdów tej karuzeli dodano nagrania audio – fragmenty piosenek, o których mowa w opisach. Szczególnie interesujący jest slajd 4, ozdobiony urywkiem z utworu „Pandora’s Box” – kompozycji muzycznej będącej centralnym punktem całego tego tekstu kultury. Centralnym obrazem wizualnym jest wideoklip przedstawiający dużą skrzynię, która eksploduje, a z jej wnętrza wytryskuje czerwony strumień — najprawdopodobniej symbolizujący krew. Połączenie wybuchu, czerwonego fontannu i agresywnego refrenu tworzy wrażenie zagrożenia, szoku, niemożności odwrócenia wzroku oraz ujawnienia prawdy, której nie da się już ukryć. To nie tylko ilustracja — to wizualny cios, który wzmacnia przekaz piosenki‑protestu.

Oto fragmenty, które pojawiają się w piosence – zwłaszcza w refrenie: Russia has opened Pandora’s box Shit, blood, shit, blood And pus, and pus Rotting pimples all over the world Pandora’s box — shit in the veins Pandora’s box — shit in the veins Yeah

Te wersy powtarzają się jak refren, tworząc efekt natarczywej, agresywnej prawdy, której nie da się zignorować. Konfliktowy charakter tego utworu jest oczywisty – piosenka podkreśla, że to właśnie Rosja jest agresorem: „Rosja otworzyła puszkę Pandory. Krew i brud, krew i brud, ropa i zgnilizna, ropiejące rany rozsiane po całym świecie. Puszka Pandory — trucizna w żyłach. Puszka Pandory — trucizna w żyłach. Tak.” To piosenka-protest, piosenka-diagnoza, piosenka-oskarżenie. Nie pozostawia miejsca na neutralność – i właśnie dlatego wykonano ją po angielsku, aby usłyszeli ją ci, którzy wciąż nie zdają sobie sprawy, że „puszka Pandory” została już otwarta.

© Yana Hladyr 2026