Veronika Psotková i jej „Wieniec” w centrum Pragi

„W centrum Pragi pojawiła się rzeźba poświęcona wszystkim ukraińskim matkom, które ucierpiały w wyniku rosyjskiej inwazji wojskowej. Dzieło zatytułowane «Wieniec» (Vinok) stworzyła czeska artystka Veronika Psotková. «Od dawna ukraiński wieniec miał symbolikę słoneczną. Dziewczyna w wieńcu uosabiała wschodzące słońce. To także symbol chwały, zwycięstwa, szczęścia, powodzenia, pokoju, czystości, młodości i kobiecości» — skomentowała rzeźbiarka.”

Ten tekst kultury sieciowej przedstawia rzeźbę „Wieniec”, zawieszoną nad ulicą w centrum Pragi, która wprowadza do przestrzeni miejskiej lekką, niemal eteryczną figurę kobiecą unoszącą się nad miastem. Jej forma, wykonana z metalowej siatki, sprawia wrażenie zawieszenia między obecnością a nieobecnością, a wieniec na głowie natychmiast uruchamia ukraiński kod kulturowy. Symbolika słońca, młodości, czystości i kobiecości zostaje tu naznaczona doświadczeniem wojny, ponieważ rzeźba dedykowana jest ukraińskim matkom, które ucierpiały w wyniku rosyjskiej agresji.

W przestrzeni miejskiej Pragi instalacja funkcjonuje jako gest solidarności, lecz jej pełne znaczenie ujawnia się dopiero w obiegu sieciowym. W mediach społecznościowych zdjęcia rzeźby krążą między użytkownikami z Czech, Ukrainy i innych krajów, a interpretacje dzieła powstają na styku dwóch kultur. To właśnie w tej cyfrowej cyrkulacji rzeźba Psotkovej zaczyna żyć jako symbol relacji czesko‑ukraińskich, jako wizualny znak wsparcia i jako przypomnienie o wojennym doświadczeniu, które przekracza granice państw.

Wspólny tekst kultury sieciowej to forma przekazu powstająca w wyniku bezpośredniego przenikania się kultur, w której autorstwo pierwotnego dzieła pozostaje jednoznaczne, lecz jego funkcjonowanie w mediach nadaje mu charakter międzykulturowy. Rzeźba „Wieniec” jest właśnie takim przykładem: w przestrzeni fizycznej jest czeskim utworem artystycznym, lecz w przestrzeni cyfrowej staje się obrazem interpretowanym poprzez ukraińskie doświadczenie wojny, poprzez symbolikę kobiecego losu i poprzez potrzebę widzialności cierpienia, które nie zna granic. W ten sposób dzieło Psotkovej funkcjonuje jako ukraińsko‑czeski znak solidarności, jako wizualny most między kulturami i jako wspólny tekst kultury sieciowej, w którym sens powstaje dzięki współuczestnictwu odbiorców, mediacji cyfrowej i kontekstowi politycznemu.

© Yana Hladyr 2026