Anton Łohow: Rysunki o wojnie

Tekst kultury sieciowej dotyczący twórczości Antona Łohowa: przedstawia trzy odrębne sceny wojenne, które razem tworzą narrację opartą na wizualnym doświadczeniu konfliktu. Na pierwszym kadrze widoczna jest dynamiczna scena ucieczki: postać w żółtej koszulce i niebieskich spodniach biegnie w stronę widza, odwrócona plecami do eksplozji, a za nią widać ogień, dym i fragment zniszczonego budynku. W tle znajduje się druga osoba również uciekająca, a intensywna kolorystyka oparta na czerwieni, żółci i czerni podkreśla dramatyzm sytuacji. Na drugim kadrze przedstawiono dwie osoby siedzące naprzeciw siebie przy stole, każda z kubkiem w dłoni, na tle czerwonej ściany lub tablicy z napisem „Fucking russia”. Postacie te przypominają Putina i Bidena; druga z nich trzyma w rękach „Ukrainę” w formie niebiesko‑żółtego magnesu, natomiast pierwsza próbuje wyrwać mu jego część. Kompozycja jest statyczna, lecz pełna napięcia emocjonalnego, sugerującego trudną rozmowę, konfrontację. Trzeci kadr ukazuje dwie pary nóg w wojskowych butach stojące na tle żółto‑niebieskiej powierzchni przypominającej flagę Ukrainy, otoczone płomieniami. Na obrazie znajduje się napis „Chersoń to Ukraina na zawsze (Херсон це Україна назавжди)” oraz angielski napis „Glory to Ukraine”, co nadaje scenie charakter symboliczny i afirmacyjny, odnoszący się do oporu i niezłomności.

Boczny komentarz od mediów jest następujący: „Głód w okupowanych miastach, ludobójstwo w Buczy, ataki terrorystyczne w Winnicy i Kramatorsku, uprowadzenia oraz niszczenie zboża — prace artysty Antona Łohowa reagują na tragedie wojny lakonicznie, lecz bardzo wymownie. Autor stara się udokumentować zbrodnie wojenne Rosji, a jednocześnie utrwalić historyczną walkę Ukrainy o przyszłość. Właśnie dlatego prace Antona Łohowa znalazły się w naszej wystawie internetowej „Jeszcze jeden dzień: dzienniki wojny”. Projekt jest realizowany w ramach programu ZMINA_2_0 Fundacji IZOLYATSIA przy wsparciu finansowym Unii Europejskiej”.

Całość tekstu kultury sieciowej ma charakter sekwencyjny, ponieważ poszczególne obrazy, choć samodzielne, układają się w ciąg przedstawiający różne aspekty wojny: ucieczkę, emocjonalne napięcie i symboliczny wymiar walki. Powtarzalność motywów, obecność postaci, ognia, destrukcji i symboli narodowych tworzy wizualną narrację, która prowadzi odbiorcę przez kolejne etapy doświadczenia konfliktu.

Twórczość Antona Łohowa wnosi do procesu katharsis ukraińskiej sztuki lat 2022–2025 istotny wkład. Jego prace przekształcają traumatyczne doświadczenia wojny w formę artystyczną, która pozwala je zobaczyć, nazwać i przeżyć. Konfliktogenność obrazów, przedstawiających sceny przemocy, zagrożenia i oporu, staje się narzędziem konfrontacji z traumą, umożliwiając jej przepracowanie. Katharsis polega tu nie tylko na tym, że sztuka sekwencyjna nabiera ważnych funkcji i wychodzi z niszowego obiegu, przekształcając się w silne narzędzie wizualno‑społeczne, lecz także na ujawnieniu i przetworzeniu pamięci, które pozwala funkcjonować w rzeczywistości naznaczonej wojną. W tym podwójnym procesie odnowa formy artystycznej łączy się z przekształceniem traumatycznego doświadczenia: z jednej strony medium komiksu i rysunku wojennego zyskuje nową rangę, staje się nośnikiem świadectwa i publicznego głosu, a z drugiej strony konfliktogenna wizualizacja pozwala przeprowadzić wewnętrzne przepracowanie bólu, nadając indywidualnym historiom formę wspólnego doświadczenia. Dzięki temu indywidualne historie i emocje zyskują formę wspólnego doświadczenia, a sztuka staje się przestrzenią, w której możliwe jest zarówno świadectwo, jak i wewnętrzne przepracowanie. © Yana Hladyr 2026