Zespoły muzyczne inspirują się klasyką ukraińską

Wśród współczesnych form dekonstrukcji i przezwyciężania narracji kolonialnych w ukraińskiej kulturze coraz wyraźniej ujawnia się rola mediów cyfrowych, które dokumentują przemiany artystyczne wywołane wojną. Charakterystycznym przykładem takiego dekolonizacyjnego mediatekstu jest publikacja portalu Liroom z 11 czerwca 2024 roku, poświęcona działalności odeskiego zespołu black metalowego White Ward. Materiał ten ukazuje, w jaki sposób pełnoskalowa inwazja Rosji stała się impulsem do głębokiej transformacji ich praktyk twórczych, etosu scenicznego oraz strategii komunikacyjnych.

Z tego tekstu kultury sieciowej z 11 sierpnia 2024 roku wynika, że wojna całkowicie przeorganizowała działalność artystyczną zespołu. Premiera gotowego już albumu „Fałszywe światło” (False Light) została odłożona na czas nieokreślony, a duża europejska trasa koncertowa musiała zostać odwołana. Muzycy natychmiast zaangażowali się w działania pomocowe: organizację centrów humanitarnych, zbiórki na sprzęt wojskowy oraz inicjatywy wspierające Siły Zbrojne Ukrainy. W wypowiedziach gitarzysty Jurija Kazaryana powraca motyw moralnego obowiązku — pomoc armii jest przedstawiana jako „bezpośrednia inwestycja w przyszłość Ukrainy”, co nadaje ich działalności wymiar zarówno obywatelski, jak i kulturowo‑tożsamościowy.

Liroom podkreśla, że zespół nie ogranicza się do jednorazowych akcji, lecz konsekwentnie przeznacza znaczną część dochodów na cele charytatywne, organizuje benefisy oraz włącza się w inicjatywy medialne o wyraźnie dekolonizacyjnym charakterze, takie jak projekt „Odporność kultury lokalnej” („Стійкість місцевої культури”). W tym kontekście szczególnie istotna jest zmiana ich koncepcji muzycznej: wojna skłoniła White Ward do poszukiwania inspiracji w klasyce ukraińskiej literatury. W albumie False Light znalazł się utwór „Intermezzo” (Інтермеццо), będący świadomym nawiązaniem do twórczości Mychajła Kociubynskiego. Włączenie takiego intertekstu do estetyki black metalu — gatunku tradycyjnie kojarzonego z zachodnimi, często antytradycyjnymi kodami kulturowymi — stanowi znaczący gest symboliczny. Jest to forma odzyskiwania własnej kulturowej przestrzeni oraz przykład, jak muzycy ekstremalnych gatunków reinterpretują ukraińskie dziedzictwo w warunkach wojny.

W materiałach Liroomu pojawia się również wątek dalszych planów artystycznych: zespół pracuje nad nowym singlem i kolejnym pełnym albumem, a także kontynuuje koncertowanie w kraju i za granicą, traktując działalność sceniczną jako narzędzie zarówno ekspresji artystycznej, jak i wsparcia państwa w czasie kryzysu.

Przykład White Ward pokazuje, że ukraińskie sztuki pod wpływem wojny ulegają głębokiej transformacji, w której splatają się elementy oporu kulturowego, redefinicji tożsamości i świadomego odwoływania się do własnego literackiego oraz historycznego dziedzictwa. Wojna nie tylko zmienia warunki funkcjonowania artystów, lecz także staje się katalizatorem nowych strategii twórczych, w których klasyka narodowa i współczesna muzyka ekstremalna tworzą spójny, dekolonizacyjny dyskurs. W ten sposób sztuka staje się przestrzenią odporności, samoafirmacji i kulturowej podmiotowości Ukrainy. © Yana Hladyr 2026