Piosenka „Wymazać luty”

Na tym tekście kultury na pierwszym kadrze karuzeli przedstawiono grafikę promocyjną z trzema osobami ustawionymi na ciemnym tle, z fragmentami twarzy zasłoniętymi białymi opaskami. Kompozycja utrzymana jest w chłodnej, niebiesko‑czarnej tonacji, co nadaje jej charakteru enigmatycznego i symbolicznego. Po lewej stronie umieszczono tytuł „Wybór redakcji. 10 nowych ukraińskich premier”, wskazujący na selekcję muzycznych wydawnictw przygotowaną przez redakcję. Kadr pełni funkcję syntetycznego wprowadzenia do zestawienia, podkreślając różnorodność i aktualność ukraińskiej sceny muzycznej.

Na drugim kadrze karuzeli widoczna jest czwórka wykonawców stojących na czerwonym tle, w kompozycji przypominającej okładkę albumu. Po lewej stronie umieszczono nazwę projektu „propaszcza syła — pokaznyky osobystnoho zrostu” (oryg. „пропаща сила — показники особистного зросту”) oraz komentarz wskazujący, że jest to pierwszy pełnowymiarowy album zespołu. Kadr akcentuje debiutancki charakter wydawnictwa oraz emocjonalne zaangażowanie recenzentki, która podkreśla osobisty odbiór materiału.

Na trzecim kadrze karuzeli przedstawiono dwie osoby siedzące w przyciemnionym pomieszczeniu, co tworzy atmosferę intymności i skupienia. Po lewej stronie umieszczono informację o EP „Farby zabuttia” (oryg. „Фарби забуття”) zespołu The Soul Delusion. Komentarz opisuje brzmienie jako melodyjne, melancholijne i medytacyjne, z elementami społecznego komentarza oraz lirycznymi akcentami. Wskazano również inspiracje estetyką Hoziera, co podkreśla międzykulturowy dialog w obrębie współczesnej muzyki niezależnej.

Na czwartym kadrze karuzeli widoczny jest kadr z teledysku: wokalistka śpiewa do mikrofonu w dynamicznym oświetleniu scenicznym. Po lewej stronie umieszczono informację o utworze „Temno” (oryg. „Темно”) zespołu Éllіa. Komentarz podkreśla zmianę składu grupy, nową wokalistkę oraz wyraźną ewolucję brzmienia w kierunku post‑rocka i emocore. Utwór opisano jako bezkompromisowy w przedstawieniu walki z wewnętrzną ciemnością, pozbawiony ornamentyki i metaforyzacji, skoncentrowany na surowej emocjonalności.

Na piątym kadrze tego tekstu kultury przedstawiono kadr z teledysku do utworu „Steryć lutyj” (oryg. „Стерти лютий”) zespołu O.Torvald. W centrum ujęcia znajduje się wokalista śpiewający do mikrofonu, oświetlony scenicznie w sposób podkreślający emocjonalny charakter wykonania. Po lewej stronie umieszczono komentarz interpretacyjny, w którym zwrócono uwagę na symbolikę miesiąca lutego jako czasu bólu, straty i doświadczeń związanych z wojną. Wskazano, że piosenka łączy osobistą emocjonalność z potrzebą oczyszczenia i próbą pozostawienia traumatycznych przeżyć w przeszłości. Kadr podkreśla, że muzyka staje się przestrzenią konfrontacji z lękiem, zmęczeniem i pragnieniem wewnętrznej przemiany.

Na szóstym kadrze tego tekstu kultury widoczny jest kadr z teledysku „Na Kulparkowie” (oryg. „На Кульпаркові”) projektu Palindrom. Przedstawiono wnętrze basenu z charakterystycznymi niebiesko‑białymi kafelkami i dużymi oknami, co tworzy chłodną, sterylną atmosferę. Po lewej stronie umieszczono komentarz, w którym podkreślono eksperymentalny charakter twórczości artysty oraz fakt, że mini‑album został nagrany w przestrzeni szpitala psychiatrycznego. Kadr akcentuje związek między estetyką wizualną a tematyką utworu, w którym pojawiają się refleksje nad stanami emocjonalnymi i granicami percepcji.

Na siódmym kadrze tego tekstu kultury przedstawiono scenę utrzymaną w neonowej, fioletowo‑różowej kolorystyce, przypominającą klubowy lub koncertowy performance. Po lewej stronie umieszczono informację o singlu „pidu wtopljuśa u riczci…” (oryg. „піду втоплюся у річці…”) w wykonaniu zespołu Hurst Dno wraz z gościnnymi artystami. Komentarz podkreśla stylistyczną różnorodność projektu oraz zdolność zespołu do łączenia kontrastowych nastrojów i brzmień. Kadr wskazuje na eksperymentalny charakter współczesnej sceny alternatywnej i jej otwartość na hybrydyzację form.

Na ósmym kadrze karuzeli znajduje się graficzna prezentacja singla„Tramwaj” („Трамвай”)zespołu Kinoteatr Cosmos (Kinoteatr Cosmos). Lewa część kadru zawiera okładkę utworu, przedstawiającą czerwono‑biały tramwaj linii 20 jadący przez miejską przestrzeń zabudowaną wysokimi blokami mieszkalnymi. U góry widnieje oznaczenie „Single” (Single), a poniżej nazwa zespołu i tytuł utworu. Pod okładką umieszczono komentarz krytyczny autorstwa Oli Zakrewskiej. W swoim tekście podkreśla ona, że niezależnie od tego, jak sam zespół definiuje swój gatunek, do twórczości Kinoteatr Cosmos chciałaby dodać określenie „miejski” („міський”). Zaznacza, że utwór „Tramwaj” („Трамвай”) wnosi ciepło do typowego postrzegania osiedli sypialnianych, stanowiąc przeciwwagę dla współczesnych, chłodnych narracji wizualnych i fabularnych.

Przedstawiony dziewiąty kadr ukazuje portretowe ujęcie kobiety sfotografowanej z profilu, w półzbliżeniu. Postać znajduje się w przestrzeni otwartej, prawdopodobnie w otoczeniu naturalnym, co sugerują rozmyte gałęzie i jasne, rozproszone światło w tle. Twarz jest częściowo zasłonięta włosami, co nadaje kompozycji charakter intymny, introspektywny i lekko oniryczny. Dominują miękkie kontrasty i pastelowa kolorystyka, co wzmacnia wrażenie subtelności oraz zawieszenia między realnością a symboliką. Utwór „Rusałki” („Русалочки”) stanowi trzeci singiel zapowiadający album „Корали”. W warstwie muzycznej kompozycja łączy motywy folkloru wschodniosłowiańskiego z nowoczesną elektroniką, tworząc hybrydową estetykę, którą można określić jako neofolk elektroniczny. Struktura brzmieniowa opiera się na repetytywnych, transowych elementach, co nadaje utworowi charakter quasi-rytualny. W warstwie semantycznej piosenka odwołuje się do mitologii słowiańskiej, zwłaszcza do figuracji rusalki – istoty liminalnej, sytuującej się na granicy życia i śmierci, natury i kultury. W tradycji ludowej rusalki interpretowane były jako duchy dziewcząt tragicznie zmarłych (utopionych lub nieochrzczonych), które funkcjonują jako ambiwalentne byty opiekuńczo‑groźne. W utworze dochodzi jednak do reinterpretacji tej figury: rusalka zostaje przedstawiona nie jako demonologiczny archetyp, lecz jako współczesna metafora kobiecej wrażliwości, siły i transformacji. Julia Jurina (Юля Юріна) to ukraińska wokalistka, kompozytorka i performerka, znana z twórczości łączącej eksperymentalną elektronikę, elementy etnomuzykologiczne oraz współczesne praktyki wokalne. Jej działalność artystyczna wpisuje się w nurt nowej fali ukraińskiej muzyki alternatywnej, która intensywnie eksploruje dziedzictwo kulturowe poprzez strategie reinterpretacji, dekonstrukcji i syntezy tradycji z nowoczesnością. W analizowanym utworze Jurina stosuje estetykę magiczno‑rytualną, co jest charakterystyczne dla jej praktyki artystycznej: wykorzystuje symbolikę ludową nie jako rekonstrukcję, lecz jako materiał do tworzenia nowych, współczesnych narracji tożsamościowych. Wykonawczyni to artystka konsekwentnie rozwijająca własny język estetyczny, oparty na dialogu między tradycją a eksperymentem.

Przedstawiony dziesiąty kadr prezentuje graficzną zapowiedź singla, utrzymaną w ciemnej, minimalistycznej estetyce, w której centralne miejsce zajmuje tekst informujący o współpracy artystycznej między projektami renie cares oraz sucilna_nevdacha.exe. Kompozycja wizualna opiera się na oszczędnych środkach wyrazu, co podkreśla intymny i introspektywny charakter utworu. Singiel „люблю <3” został opisany jako dialog o akceptacji, w którym delikatność i cierpienie współistnieją, tworząc emocjonalną przestrzeń balansującą między kruchością a intensywnością. Warstwa muzyczna łączy elementy alternatywnego rocka, bedroom-popu i elektroniki, co skutkuje brzmieniem o wyraźnie hybrydycznej strukturze, charakterystycznej dla współczesnych praktyk muzyki niezależnej. Utwór funkcjonuje jako forma afektywnej narracji, w której emocjonalna szczerość zostaje wzmocniona przez estetykę lo-fi oraz intymny charakter wokalu. Współpraca renie cares i sucilna_nevdacha.exe wpisuje się w tendencje młodej sceny ukraińskiej, która eksploruje doświadczenia emocjonalne poprzez strategie subtelnej ekspresji, minimalizmu i świadomego wykorzystania estetyki cyfrowej melancholii. Wykonawczynie i wykonawcy zaangażowani w projekt reprezentują nurt, który redefiniuje pojęcie muzycznej intymności, traktując ją jako przestrzeń twórczej autorefleksji i budowania nowych modeli wrażliwości.

Przedstawiony jedenasty kadr ukazuje graficzną zapowiedź singla „течія”, stworzonego we współpracy projektów admt oraz teri fao, utrzymaną w estetyce opartej na monochromatycznym obrazie płynącej wody, który wizualnie wzmacnia metaforykę ruchu, przepływu i wewnętrznej dynamiki. Kompozycja obrazu jest oszczędna, skoncentrowana na tekście i strukturze wizualnej, co podkreśla refleksyjny charakter utworu. W komentarzach krytycznych podkreślono, że projekt admt ponownie ujawnia zdolność tworzenia muzyki spokojnej, lecz intensywnie oddziałującej na odbiorcę, a nowy utwór przesuwa się w stronę estetyki indie z elementami folku. Piosenka podejmuje temat wyboru między poddaniem się nurtowi a świadomym ruchem pod prąd, co nadaje jej wymiar egzystencjalny i introspektywny. W warstwie brzmieniowej utwór łączy minimalizm, folkowe instrumentarium i miękki wokal, tworząc atmosferę wewnętrznej harmonii, która podczas słuchania wywołuje wrażenie unoszenia się wraz z muzycznym nurtem. Po zakończeniu odsłuchu pojawia się natomiast moment refleksji nad kierunkiem, w którym prowadzi zarówno muzyczna, jak i życiowa „tечія”. Całość wpisuje się w tendencje współczesnej ukraińskiej sceny niezależnej, która wykorzystuje metafory naturalne i symbolikę przepływu jako narzędzia do budowania narracji o emocjonalnej wrażliwości, poszukiwaniu sensu i doświadczeniu wewnętrznego ruchu.

Wszystkie utwory – choć reprezentują odmienne estetyki, od neofolku i indie‑rocka po elektronikę, post‑rock i eksperymentalny pop – pozostają głęboko zakorzenione w doświadczeniu wojny, która od 2022 roku stanowi dominującą matrycę afektywną współczesnej kultury ukraińskiej. Ich konfliktogenna podstawa ujawnia się nie poprzez bezpośrednie opisy działań zbrojnych, lecz poprzez strategie pośrednie: metafory przepływu i oporu („течія”), symbolikę czasu naznaczonego traumą („Стерти лютий”), introspekcyjne narracje o kruchości i akceptacji („люблю <3”), reinterpretacje demonologicznych figur jako modeli przetrwania („Русалочки”), a także poprzez estetyki przestrzeni liminalnych – szpitali, basenów, klubów – które stają się metaforami zawieszenia między dawnym a nowym porządkiem świata. W latach 2022–2025 ukraińskie muzyczne pole artystyczne wyraźnie przesuwa się ku autentycznym, często archaicznym kodom kulturowym (motywy ludowe, rytualność, symbolika natury), łącząc je z nowoczesnymi formami produkcji dźwięku. Taka hybrydyzacja nie tylko wzmacnia tożsamościowy wymiar sztuki, lecz także tworzy nowy model ekspresji wojennej: nie heroiczny i monumentalny, lecz intymny, afektywny, oparty na mikrodoświadczeniach jednostki. Dzięki temu współczesna muzyka ukraińska staje się jednym z najważniejszych laboratoriów kulturowych regionu, w którym trauma, opór i nadzieja splatają się w wielowarstwową narrację artystyczną.

© Yana Hladyr 2026