Dziennik napisany ludzką krwią

Tekst kultury sieciowej opublikowany przez Yabl.ua 9 kwietnia 2025 r. przedstawia historię artystki i ratowniczki medycznej: „Zginęła artystka i ratowniczka medyczna z Krzywego Rogu, Marharyta Połowinko. Służyła w 3. Oddzielnej Brygadzie Szturmowej. Artystka tworzyła swój dziennik krwią, który planowała zakończyć wtedy, gdy zakończy się wojna”. W materiale słychać jedynie dźwięk przewracanych stron, bez dodatkowej narracji, co wzmacnia materialność świadectwa i konfrontuje odbiorcę bezpośrednio z zapisem wojny.

W trzech kadrach reels widoczne są rysunki wykonane krwią: abstrakcyjne, ekspresyjne formy, plamy i rozbryzgi, które nie imitują przemocy, lecz stanowią jej fizyczny ślad. W jednym ujęciu pojawia się strona z tekstem, co tworzy napięcie między dokumentem a ekspresją artystyczną. Konfliktogenność wizualna wynika z bezpośredniej obecności krwi jako medium — elementu skrajnie cielesnego i nierozerwalnie związanego z doświadczeniem wojny. Reels zestawia obrazy w sposób surowy i niełagodzony, dzięki czemu odbiorca nie ogląda reprezentacji przemocy, lecz jej materialny zapis.

Znaczenie tego materiału dla katharsis sztuki ukraińskiej 2022–2025 polega na radykalnym odnowieniu formy artystycznej pod wpływem doświadczenia wojny. „Dziennik krwią” Połowinko przekracza tradycyjne gatunki i materiały, tworząc formę liminalną — zawieszoną między dokumentem a sztuką, między zapisem osobistym a świadectwem wojny. Krew jako medium nie jest metaforą, lecz dosłownym śladem konfliktu, który staje się nowym językiem artystycznym.

W tym ujęciu reels Yabl.ua dokumentuje jedną z najbardziej wstrząsających form sztuki świadectwa: zapis wykonany przez osobę, która nie przeżyła wojny. Materiał ten staje się publicznym znakiem straty i przykładem konfliktogennego katharsis, w którym sztuka nie łagodzi doświadczenia, lecz je ujawnia w jego surowej, materialnej postaci.

© Yana Hladyr 2026