Asja Krawczuk: animacje: Mariupol

Post opublikowany przez Shtukango (Штуканго) stanowi kolejny przykład tekstu kultury sieciowej, w którym animacja Asyi Kravchuk (Ася Кравчук) funkcjonuje jako wizualne świadectwo zniszczenia miasta Mariupol (Маріуполь). Kultura sieciowa przyjmuje tu formę karuzeli, łączącej fragment animacji z wyraźnie słyszalnym dźwiękiem eksplozji oraz dwa statyczne kadry będące zrzutami ekranu z tego samego filmu. Tego rodzaju kompozycja – zestawienie ruchu, dźwięku i obrazu zatrzymanego – wzmacnia percepcję materiału jako dokumentu wojennej rzeczywistości, a jednocześnie jako autonomicznego dzieła sztuki funkcjonującego w przestrzeni cyfrowej. Animacja przedstawia historyczną zabudowę Mariupola, ukazaną w momencie destrukcji i utraty, co nadaje jej charakter rekonstrukcji wizualnej miasta, które w wyniku rosyjskiej agresji zostało niemal całkowicie zniszczone.

Komentarz towarzyszący publikacji podkreśla wielowiekowy rozwój miasta oraz jego wielokulturowy charakter, wskazując jednocześnie na skalę zniszczeń, które doprowadziły do zatarcia historycznego centrum. Tekst akcentuje, że ruiny mogą zostać odnowione, co wprowadza wymiar kulturowej nadziei i odrodzenia, charakterystyczny dla procesu katharsis rozumianego w projekcie jako proces odnowy sztuki, proces pojawiania się nowych form oraz proces kulturowej transformacji. W tym kontekście animacja Kravchuk staje się nie tylko reprezentacją zniszczonego miasta, lecz także aktem przywracania jego symbolicznej obecności poprzez medium cyfrowe. Połączenie obrazu i dźwięku eksplozji wzmacnia konfliktogenny charakter materiału, ukazując Mariupol jako przestrzeń, w której przemoc wojny bezpośrednio ingeruje w tkankę kulturową.

Włączenie animowanego fragmentu do karuzeli publikowanej na Instagramie nadaje jej status tekstu sieciowego, który funkcjonuje równocześnie jako element narracji dokumentalnej projektu PostWschód (PostСхід) oraz jako samodzielna forma artystyczna. Materiał ten wpisuje się w szerszy proces odnowy współczesnej sztuki ukraińskiej, w którym animacja – medium wcześniej rzadko podejmujące tematy wojny i destrukcji – staje się narzędziem kulturowej resubiektywizacji (ресуб’єктивація). Twórczość Kravchuk, rozwijająca serię przedstawień „znikających miast”, potwierdza jej pozycję jako nowego, znaczącego nazwiska w ukraińskiej animacji, wskazującego kierunek, w jakim medium to ewoluuje pod wpływem wojny i transformacji kulturowej. © Yana Hladyr 2026