Artur Droń: „Tu byliśmy”

Ten tekst kultury sieciowej przedstawia post poświęcony Arturowi Droniowi (ukr. Артур Дронь), poecie i żołnierzowi. Lewą część kadru zajmuje czarno‑biały portret autora w pełnym wyposażeniu wojskowym: w hełmie, kamizelce taktycznej i z radiostacją, co podkreśla jego bezpośrednią obecność na froncie. Po prawej stronie umieszczono okładkę jego książki „Тут були ми” (pol. „Tu byliśmy”), utrzymaną w surowej, dokumentalnej estetyce: monochromatyczne zdjęcie ludzi idących przez śnieg, z wyraźnym śladem ruchu i zimna, które wzmacnia wrażenie frontowej rzeczywistości. Pod portretem widnieje nazwisko autora zapisane dużymi czarnymi literami, a w dolnej części kadru znajdują się logotypy 3MIN, Chytomo i Książkowego Arsenału. Po prawej stronie zamieszczono opis, w którym przedstawiono Dronia jako poetę i żołnierza, który w 2022 roku, na początku pełnoskalowej inwazji, wstąpił do Sił Zbrojnych Ukrainy jako ochotnik. W tekście wspomniano o jego wcześniejszym tomie „Груповий №4” (2020) oraz o najnowszej książce „Тут були ми” (2023), wydanej przez Wydawnictwo Starego Lwa, zawierającej wiersze napisane na froncie. Podkreślono, że utwory te nie opisują wojny jako zjawiska, lecz ludzi, miłość, strach i doświadczenia autora. Całość została zaprezentowana jako część projektu „Witryna nowości” realizowanego przy wsparciu Fundacji ZMIN i festiwalu Książkowy Arsenał.

W perspektywie katharsis sztuki ukraińskiej lat 2022–2025 twórczość Artura Dronia wpisuje się w nurt poezji frontowej, która przywraca obecność człowieka w sytuacji wojny poprzez bezpośrednie świadectwo. Jego wiersze, powstałe w okopach i na linii walk, funkcjonują jako zapis doświadczeń, emocji i relacji, które nie są filtrowane przez dystans estetyczny. Katharsis ujawnia się tu jako proces utrwalania głosu w warunkach zagrożenia — słowo staje się sposobem zachowania sensu, miłości i strachu w przestrzeni, w której codzienność jest nieustannie zagrożona. Książka „Тут були ми” staje się materialnym śladem obecności autora i jego towarzyszy, a jednocześnie elementem sieciowej artystyczności: jej obieg w mediach społecznościowych zamienia ją w część wspólnego archiwum wojny. Dzięki temu twórczość Dronia funkcjonuje jako sztuka świadectwa, w której zapisane zostaje życie przeżywane na granicy, a katharsis przybiera formę odzyskiwania podmiotowości poprzez słowo powstałe w bezpośrednim kontakcie z wojenną rzeczywistością.

© Yana Hladyr 2026