Film „Piątek, sobota, niedziela” Katarzyny Horniostaj

Ten tekst kultury sieciowej opublikowany przez Moviegramua przedstawia serię kadrów związanych z działalnością reżyserską Kateryny Horniostaj, która w 2022 roku powraca do dokumentalistyki, realizując film „Piątek, sobota, niedziela” w ramach festiwalu Docudays UA. Materiał ma charakter hybrydowy: łączy fotografie z przestrzeni filmowej, cytaty z wypowiedzi reżyserki oraz krótkie opisy jej pracy, tworząc sieciowy portret twórczyni w momencie intensywnej transformacji kulturowej i społecznej. Reelsy i karuzele Moviegramua funkcjonują jako forma mikroreportażu, który dokumentuje proces powstawania filmu, a jednocześnie ukazuje reżyserkę jako osobę pracującą w warunkach wojny, w sytuacji niepewności, destabilizacji i konieczności redefinicji praktyk artystycznych.

Symboliczny wymiar tego materiału polega na ukazaniu dokumentalistyki jako narzędzia analizy rzeczywistości wojennej. Horniostaj, znana przede wszystkim z kina fabularnego, powraca do dokumentu, ponieważ w czasie wojny forma dokumentalna staje się jednym z najważniejszych sposobów rejestrowania doświadczeń społecznych. Jej wypowiedzi dotyczą montażu, obserwacji, motywacji twórczej oraz pracy z ludźmi, którzy tworzą festiwal w warunkach kryzysu. W ten sposób materiał Moviegramua nie tylko promuje film, lecz także ukazuje dokument jako praktykę kulturową, która w czasie wojny nabiera szczególnego znaczenia. Cytaty reżyserki podkreślają, że dokument wymaga zrozumienia motywacji, uważności i gotowości do pracy w sytuacjach granicznych, co w kontekście wojny staje się doświadczeniem codziennym.

Związek tego materiału z wojną w Ukrainie jest bezpośredni. Film „Piątek, sobota, niedziela” powstaje w listopadzie 2022 roku, w czasie intensywnych ataków na infrastrukturę energetyczną, w okresie masowych blackoutów i destabilizacji życia społecznego. Docudays UA, jako festiwal praw człowieka, działa w warunkach wojennych, a jego organizatorzy muszą adaptować się do nowych realiów. W jednym z kadrów pojawia się refleksja, że najciekawsze rzeczy dzieją się na ekranie, ale równie ważna jest inicjatywa ludzi, którzy mimo trudnych warunków próbują tworzyć kulturę. Materiał Moviegramua dokumentuje więc nie tylko film, lecz także wysiłek środowiska filmowego, które w czasie wojny staje się częścią frontu kulturowego, utrzymując ciągłość życia artystycznego i społecznego.

W szerszym procesie katharsis sztuki ukraińskiej lat 2022–2025 materiał Moviegramua zajmuje miejsce szczególne. Ukazuje dokument jako formę pracy z rzeczywistością, która wymaga nie tylko rejestracji, lecz także refleksji nad tym, jak opowiadać o wojnie w sposób etyczny, odpowiedzialny i świadomy. Horniostaj mówi o montażu jako o przestrzeni wolności, o pracy z materiałem jako o procesie, który pozwala uporządkować chaos rzeczywistości. W tym sensie tekst Moviegramua staje się świadectwem transformacji dokumentalistyki w czasie wojny: z praktyki filmowej przekształca się ona w narzędzie analizy społecznej, pamięci i odporności kulturowej. Materiał wpisuje się w nurt sztuki ukraińskiej, która w czasie agresji pełni funkcję dokumentacyjną, terapeutyczną i analityczną, a jednocześnie tworzy przestrzeń dla nowych form opowiadania o doświadczeniu wojny.

© Yana Hladyr 2026