„Ukraińska Madonna” Dariny Mykitiuk jako gest przetrwania

Tekst kultury sieciowej opublikowany przez Kultprostir przedstawia obraz Dariny Mykitiuk określany jako „Ukraińska Madonna”, który funkcjonuje jako wizualny komentarz do doświadczenia wojny w Ukrainie. Obraz wykonany jest w technice ekspresyjnej, z użyciem monochromatycznej palety czerni i bieli, co nadaje mu dramatyczny, afektywny charakter. Przedstawia syntetyczną figurę kobiety trzymającej dziecko, nawiązującą do archetypu Madonny, lecz przekształconą w ikonę wojennej codzienności. W kulturze sieciowej dzieło Mykitiuk staje się symboliczną reprezentacją kobiet żyjących w warunkach agresji militarnej, a jego obecność w medium Kultprostir podkreśla rolę sztuki jako narzędzia pamięci i świadectwa.

Darina Mykitiuk jest artystką pracującą w nurcie ekspresyjnego malarstwa figuratywnego. Jej prace charakteryzują się gwałtownym gestem, silnym kontrastem i redukcją formy, co pozwala na kondensację emocji związanych z wojną. „Ukraińska Madonna” nie przedstawia konkretnej osoby, lecz tworzy figurę zbiorową, która łączy w sobie cierpienie, opiekę, strach i determinację. Obraz staje się afektywnym archiwum wojny, w którym zapisują się doświadczenia kobiet zmuszonych do ochrony dzieci, do migracji, do życia w niepewności i do konfrontacji z przemocą. W tym sensie dzieło Mykitiuk wpisuje się w szerszy nurt sztuki wojennej, w której tradycyjne motywy ikonograficzne zostają przekształcone w figury dokumentujące współczesne doświadczenia społeczne.

Związek obrazu z wojną w Ukrainie jest bezpośredni. Powstaje w 2022 roku, w momencie, gdy kobiety stają się jednymi z najbardziej obciążonych uczestniczek wojennej rzeczywistości. Czerń i biel nie są tu wyłącznie decyzją estetyczną, lecz stają się językiem wojny: czerń reprezentuje zagrożenie, utratę i przemoc, biel — kruchość, ciało dziecka, światło, które pozostaje mimo ciemności. Ekspresyjny gest malarski tworzy napięcie między ochroną a bezbronnością, co sprawia, że obraz funkcjonuje jako wizualne świadectwo doświadczeń kobiet w czasie agresji. Obecność dzieła w medium Kultprostir wzmacnia jego rolę jako komentarza kulturowego, który dokumentuje afektywny wymiar wojny i pozwala odbiorcom zobaczyć własne doświadczenia w języku sztuki.

W procesie katharsis sztuki ukraińskiej lat 2022–2025 „Ukraińska Madonna” jest przykładem praktyki artystycznej, która przekształca traumę w formę symboliczną, pozwalając społeczeństwu zobaczyć własne doświadczenie w wizualnym skrócie. Obraz ukazuje wojnę jako proces, który dotyka najbardziej intymnych relacji, a jednocześnie tworzy nowe figury kulturowe, w których zapisuje się pamięć zbiorowa. W kulturze sieciowej dzieło Mykitiuk funkcjonuje jako ikona wojennej codzienności, a jego obecność w medium Kultprostir podkreśla rolę sztuki jako narzędzia dokumentacji, analizy i odporności kulturowej.

© Yana Hladyr 2026