Prace charkowskiej ilustratorki Kseniі Pylypenko

Ilustracje Ksenii Pylypenko przedstawione na Kultprostir należą do współczesnej ukraińskiej sztuki ilustracyjnej, w której język graficzny staje się narzędziem afektywnego oporu wobec wojny. Pierwszy kadr ukazuje dwie dłonie w haftowanych rękawach, ułożone nad siatką przypominającą klawiaturę lub panel sterowania, a nad nimi zawieszone są czarne sylwetki bomb. Haft na rękawach wprowadza motyw tradycji, a zestawienie go z bombardowaniem tworzy napięcie między kulturą a przemocą. Ilustracja przedstawia moment działania, w którym gest rąk staje się symbolicznym aktem oporu, a bomby unoszące się nad nimi tworzą wizualną metaforę zagrożenia. Konfliktogenna podstawa tej pracy wynika z zestawienia tradycyjnego haftu z ikonografią wojny, co ukazuje, jak kultura zostaje zmuszona do funkcjonowania w warunkach przemocy.

Drugi kadr przedstawia trzy matrioszki otoczone płomieniami, z wyraźnie zaznaczonymi smutnymi twarzami i sznurami oplatającymi dwie z nich. Matrioszka, symbol rosyjskiej kultury, zostaje przedstawiona w stanie destrukcji, co nadaje pracy wymiar polityczny i afektywny. Płomienie wprowadzają motyw zagrożenia, a złośliwość na twarzach figurek tworzy napięcie. Konfliktogenna podstawa tej ilustracji polega również na przekształceniu znaku kulturowego w obraz cierpienia, co odzwierciedla sytuację wojny, w której symbole tracą neutralność i stają się nośnikami konfliktu.

Kseniia Pylypenko jest współczesną ukraińską ilustratorką z Charkowa, której twórczość opiera się na syntetycznym języku graficznym, intensywnych kolorach i wyraźnych symbolach. Jej styl charakteryzuje się połączeniem prostoty formy z silnym ładunkiem emocjonalnym, a ilustracje często przedstawiają motywy kulturowe, tradycyjne lub codzienne, zestawione z ikonografią wojny. Pylypenko tworzy prace, które nie dokumentują konfliktu realistycznie, lecz przekształcają go w metaforyczne obrazy, w których gest, symbol i kolor stają się językiem oporu.

Rodzaj sztuki, który reprezentują te prace, to współczesna ilustracja cyfrowa, a dokładniej ilustracja konceptualna o funkcji społecznej. Są to graficzne kompozycje, które funkcjonują jako wizualne komentarze do wojny i jako narzędzia komunikacji w kulturze sieciowej.

Konfliktogenna podstawa obu ilustracji wynika z zestawienia motywów kulturowych z ikonografią przemocy. Haftowane rękawy i matrioszki zostają wprowadzone w przestrzeń zagrożenia, co tworzy napięcie między tradycją a wojną. Pylypenko pokazuje, że konflikt przenika do symboli, gestów i codziennych znaków, a ilustracja staje się sposobem przekształcenia tego doświadczenia w formę artystycznego świadectwa.

© Yana Hladyr 2026