«Blask» Illi Isupowa rodzący się z napięcia czasu wojny

Ten tekst kultury przedstawia wystawę Illi Isupowa „Sjaivo / Blask”, która od 2 listopada 2025 roku prezentowana jest w galerii @mistrika.gallery. „W galerii @mistrika.gallery od 2 listopada 2025 roku rozpoczęła się wystawa Illi Isupowa Blask. W swoich nowych pracach artysta bada kruchość rzeczywistości — świata rozpadającego się na fragmenty obrazów, sygnałów, lęków i żartów. Jego Blask to błysk pojawiający się w ciemności niepewności. Światło rodzące się z napięcia, z wątpliwości, z nerwu czasu.” Wystawa ta wpisuje się w charakterystyczny dla współczesnej sztuki ukraińskiej nurt introspekcji wizualnej, w którym rzeczywistość nie jest stabilną przestrzenią, lecz dynamicznym polem napięć i pęknięć, stanowiących treść konfliktogenną współczesnego doświadczenia wojny.

Obrazy Isupowa ukazują wnętrza, ciała i przedmioty w stanie subtelnego rozchwiania, jakby świat przedstawiony ulegał ciągłemu przesunięciu. W scenie sypialni, gdzie jedna postać leży pod zieloną narzutą, a druga siedzi nago na łóżku, czerwone promienie światła przecinają przestrzeń niczym sygnał alarmowy — światło nie jest tu spokojnym oświetleniem, lecz impulsem naruszającym intymność i wprowadzającym atmosferę zagrożenia. W pracy z łóżkiem porośniętym różowymi kwiatami i pnączami natura wdziera się do wnętrza jak element niekontrolowany, jakby rzeczywistość traciła granice i zaczynała żyć własnym, niepokojącym rytmem. W scenie z basenem, gdzie postaci stoją na trampolinach lub przy krawędzi wody, panuje cisza nacechowana napięciem — jakby wszyscy oczekiwali na coś nieuchronnego, lecz nieokreślonego.

W obrazie przedstawiającym osobę leżącą na stole, częściowo przykrytą geometrycznymi zielonymi formami, ciało zostaje zredukowane do fragmentów, a przestrzeń domowa przekształca się w surrealistyczną scenę, w której codzienność traci swoją funkcję i logikę. W pracy z chaotycznym wnętrzem, gdzie meble są porozrzucane, a ptak wyłania się z otworu w ścianie, chaos staje się metaforą świata, który nie daje się uporządkować. W obrazie przedstawiającym małą, ciemną konstrukcję przypominającą dom na tle promienistych linii światła pojawia się motyw schronienia, które jest jednocześnie bezpieczne i zagrożone — światło może być zarówno objawieniem, jak i ostrzeżeniem.

Wszystkie te prace noszą w sobie konfliktogenność, rozumianą jako ukryty, lecz wyraźnie odczuwalny wymiar wojenny, obecny w napięciu, fragmentacji percepcji, zaburzeniu codzienności, agresywnym świetle i niepokoju przestrzeni. To wizualne ślady życia w warunkach chronicznej niepewności, charakterystycznej dla społeczeństwa funkcjonującego w cieniu wojny. Światło, główny motyw wystawy, nie jest symbolem nadziei, lecz impulsem pojawiającym się w momentach kryzysu, w chwilach, gdy rzeczywistość traci spójność. To światło „nerwu czasu”, światło rodzące się z lęku, oczekiwania i napięcia, które stały się codziennym doświadczeniem Ukrainy.

W ten sposób Blask wpisuje się w szerszy proces ukraińskiej sztuki lat 2022–2025, w której treść konfliktogenna polega ujawnia się poprzez estetykę pęknięcia, napięcia i rozproszenia. Isupow tworzy obrazy, w których światło staje się sygnałem alarmowym, a fragmentacja — formą wizualnej reakcji na rzeczywistość wojenną. To sztuka, która nie dokumentuje wojny, lecz pokazuje, jak wojna przenika percepcję, emocje i codzienność, tworząc nową estetykę wrażliwości czasu kryzysu. © Yana Hladyr 2026