Maksym Krywcow: „Wiersze z strzelnicy”

Ten tekst kultury sieciowej przedstawia post poświęcony Maksymowi Krywcowowi (ukr. Максим Кривцов), poecie i żołnierzowi, którego czarno‑biały portret w pełnym wyposażeniu wojskowym — z hełmem, kamizelką taktyczną i radiostacją — dominuje lewą część kadru. Obok portretu umieszczono okładkę jego tomu „Wiersze z strzelnicy” (ukr. „Вірші з бійниці”), utrzymaną w charakterystycznej estetyce ręcznego rysunku: czerwono‑niebieskiej grafiki z dynamicznymi liniami, szkicowymi figurami i odręcznym pismem, które podkreśla bezpośredniość i surowość przekazu. Pod portretem widnieje nazwisko autora zapisane dużymi czarnymi literami, a w dolnej części kadru znajdują się logotypy 3MIN, Chytomo i Książkowego Arsenału. Po prawej stronie umieszczono opis, w którym przedstawiono Krywcowa jako poetę, uczestnika Rewolucji Godności, żołnierza i poległego obrońcę Ukrainy w 2024 roku. W tekście wspomniano o jego pośmiertnym tomie wydanym przez oficynę Nowa Forma, zawierającym wiersze oraz fotografie z frontu, a także przytoczono fragment jego wypowiedzi o przyszłych pokoleniach Ukraińców. Całość została zaprezentowana jako część projektu „Witryna nowości” realizowanego przy wsparciu Fundacji ZMIN i festiwalu Książkowy Arsenał.

W perspektywie katarsis sztuki ukraińskiej lat 2022–2025 tom „Wiersze z strzelnicy” funkcjonuje jako intensywna forma świadectwa, w której doświadczenie wojny zostaje utrwalone poprzez bezpośredni zapis słów i obrazów. Krywcow łączy rolę poety i żołnierza, a jego twórczość powstaje w przestrzeni frontowej, co nadaje jej charakter dokumentalny i egzystencjalny zarazem. Katarsis ujawnia się tu jako proces przywracania obecności poprzez słowo, które nie oddziela autora od wojny, lecz staje się jej częścią. Wiersze i fotografie tworzą wspólną narrację, w której indywidualny głos zostaje zachowany mimo destrukcji, a sama książka staje się materialnym śladem życia przerwanego przez wojnę. Dzięki temu tom wpisuje się w sieciową artystyczność jako element wizualnego i tekstowego archiwum wojny, a jednocześnie w katarsis rozumiane jako odzyskiwanie sensu i podmiotowości poprzez sztukę powstającą w bezpośrednim kontakcie z doświadczeniem granicznym.

© Yana Hladyr 2026