Borys Humeniuk: „Wiersze z wojny”

Ten tekst kultury sieciowej opowiada o Borysie Humeniuku (ukr. Борис Гуменюк) i jego książce, a na kadrze widoczny jest post promocyjny z profilu chytomo_books, poświęcony poecie, prozaikowi i żołnierzowi oraz jego tomowi „Wiersze z wojny” (ukr. Вірші з війни). Po lewej stronie znajduje się czarno‑biała fotografia autora w wojskowym ekwipunku, obok której umieszczono okładkę książki utrzymaną w surowej, fakturalnej estetyce z dominantą błękitno‑pomarańczową. Po prawej stronie widnieje opis przedstawiający Humeniuka jako twórcę i uczestnika działań zbrojnych, przypominający o jego roli w batalionie ochotniczym oraz o znaczeniu jego poezji jako świadectwa wojny. W podpisie podkreślono, że tom „Wiersze z wojny” stanowi ważny punkt odniesienia dla zrozumienia współczesnej wojny rosyjsko‑ukraińskiej, a sam post jest częścią projektu „Witryna nowości”, realizowanego przez Fundację ZMIN i festiwal Książkowy Arsenał.

Książka Humeniuka wnosi do sztuki ukraińskiej lat 2022–2025 intensywną, bezpośrednią perspektywę uczestnika walk, która łączy dokumentalność z ekspresją poetycką. Jego poezja, powstająca w warunkach frontowych, staje się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów literatury wojennej, w której doświadczenie przemocy, śmierci i codzienności żołnierskiej zostaje przetworzone w język o wysokiej energii emocjonalnej i moralnej. Tom „Wiersze z wojny” wzmacnia nurt ukraińskiej poezji świadectwa, w którym autorzy nie tylko opisują wojnę, lecz także konstruują jej wewnętrzną prawdę, opartą na osobistym przeżyciu i etycznej odpowiedzialności. W ten sposób książka staje się ważnym elementem kulturowego archiwum wojny, a zarazem jednym z tekstów, które kształtują nową estetykę ukraińskiej literatury czasu oporu.

W kontekście katharsis sztuki ukraińskiej lat 2022–2025 książka Borysa Humeniuka pełni raczej funkcję konfrontacyjną. Jego poezja nie łagodzi doświadczenia wojny, ale je intensyfikuje, odsłaniając brutalność i emocjonalne napięcie, które towarzyszą codzienności żołnierza. Właśnie poprzez tę bezpośredniość i niełagodzoną ekspresję teksty Humeniuka stają się elementem procesu katharsis rozumianego nie jako ukojenie, lecz jako przymusowe zmierzenie się z traumą, jej nazwanie i ujawnienie. W tym sensie tom wpisuje się w odnowę sztuki ukraińskiej, ponieważ tworzy autonomiczną, nieprzefiltrowaną narrację wojenną, która staje się częścią zbiorowego przepracowywania doświadczenia wojny.

© Yana Hladyr 2026