„Tatusiowa kołysanka”

Ten tekst kultury sieciowej przedstawia post poświęcony debiutanckiemu filmowi dokumentalnemu „Tатова колискова” („Tata’s Lullaby”) w reżyserii Lesii Duk (Леся Дук), nagrodzonemu na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym Doclisboa w Portugalii. Film zdobył wyróżnienie NEW TALENT TVCINE CHANNELS AWARD jako najlepszy debiutancki pełnometrażowy film dokumentalny.

Pierwszy kadr przedstawia intymną scenę: mężczyzna trzyma w ramionach noworodka. Jest nagi od pasa w górę, z widocznym krzyżykiem na szyi, a dziecko owinięte jest w jasny kocyk i ubrane w pastelowe ubranko. Kadr ma charakter bliskości i czułości — to obraz fizycznego i emocjonalnego kontaktu, który kontrastuje z doświadczeniem wojny obecnym w fabule filmu. Tło jest jasne i neutralne, co dodatkowo podkreśla skupienie na relacji między ojcem a dzieckiem.

Drugi kadr przedstawia reżyserkę stojącą na tle festiwalowej scenografii, trzymającą dużą tablicę z napisem doclisboa 24. Kolorowe tło z hasłami „CINE EMOTION” i „CINE ACTION” podkreśla kontekst wydarzenia filmowego, a sama tablica potwierdza oficjalne wyróżnienie filmu. Kadr ma charakter dokumentacyjny — jest wizualnym świadectwem międzynarodowego uznania.

W opisie podkreślono, że reżyserka pracowała nad filmem ponad pięć lat, a jego bohaterem jest Serhij (Сергій), weteran powracający z frontu, próbujący odbudować relacje z żoną Nadią (Надія) i ich trzema synami. Film śledzi proces powrotu do życia rodzinnego, w którym wojna staje się niewidocznym, ale stale obecnym tłem.

W perspektywie przemian ukraińskiego kina dokumentalnego po 2022 roku „Tатова колискова” jest przykładem nowej funkcji, jaką film dokumentalny zaczął pełnić w kulturze: funkcji opowiadania o wojnie poprzez doświadczenie codzienności, rodziny i relacji. Dokument Duk koncentruje się na powrocie — na momencie, w którym wojna wchodzi w przestrzeń domu, w relacje emocjonalne, w dynamikę rodziny. Dzięki temu film tworzy nowy język opowiadania o wojnie: język czułości, niepewności, prób odbudowy i powolnego powrotu do życia.

W tym sensie „Tатова колискова” wpisuje się w szeroko rozumianą logikę katharsis ukraińskiej sztuki lat 2022–2025. Katharsis przejawia się tu jako twórcza transformacja doświadczenia rodzinnego i emocjonalnego, w której powrót z frontu staje się początkiem nowej opowieści o bliskości, odpowiedzialności i odbudowie więzi. Film Duk pokazuje, że współczesne ukraińskie kino dokumentalne rozwija nowe gatunki i nowe perspektywy — takie, które pozwalają mówić o wojnie poprzez pryzmat codzienności, relacji i intymnych historii. Dzięki temu „Tатова колискова” staje się jednym z przykładów odnowy i rozwoju ukraińskiej sztuki w latach 2022–2025, w której dokument pełni rolę medium pamięci, emocjonalnej obecności i kulturowej ciągłości.

© Yana Hladyr 2026